Rubi – Xơ dệt cellulose tạo từ carbon bằng enzyme

Rubi Laboratories là công ty vật liệu tại California, thành lập năm 2021 bởi cặp chị em song sinh nhà khoa học Neeka và Leila Mashouf. Công ty hướng tới thay thế nguyên liệu gốc dầu mỏ và gỗ trong dệt may và hoá chất bằng cách tạo cellulose và các sản phẩm khác từ nguồn carbon giá rẻ, kể cả CO2 thu giữ.

Rubi dùng chuỗi enzyme không tế bào được thiết kế bằng AI trong các lò phản ứng mô-đun dạng skid, chuyển hoá đường công nghiệp, sinh khối phế thải, methanol hoặc CO2 thành bột và xơ cellulose, polymer sinh học tuỳ chỉnh và hoá chất sinh học. Dòng vải cellulose tiên tiến được định vị là xơ thay thế trực tiếp cho may mặc, dệt gia dụng và sản phẩm vệ sinh, ngang bằng hoặc tốt hơn viscose và lyocell; nền tảng còn hướng tới thành phần công thức và tiền chất sợi carbon. Enzyme được thiết kế, thử nghiệm và triển khai nội bộ. Đối tác gồm Walmart, H&M, Patagonia, GANNI, Reformation và Nuuly.

• Enzyme không tế bào: chuỗi enzyme thiết kế bằng AI tạo sản phẩm từng đơn vị mà không cần tế bào sống.
• Nguyên liệu linh hoạt: đường công nghiệp, sinh khối phế thải, methanol hoặc CO2 thu giữ.
• Lò phản ứng mô-đun: lò dạng skid cỡ container, thiết kế để đặt gần nơi sử dụng.
• Xơ cellulose thay thế trực tiếp: vải cho may mặc, gia dụng và vệ sinh cạnh tranh với viscose và lyocell.
• Ngoài dệt may: thành phần công thức phân huỷ sinh học và tiền chất sợi carbon từ cellulose.
• Kỹ thuật enzyme nội bộ: dữ liệu sản xuất được đưa ngược vào thiết kế enzyme.

Nhà máy kéo sợi và dệt Việt Nam cung ứng cho H&M, Walmart hay Patagonia có thể thử nghiệm xơ cellulose Rubi cho bộ sưu tập thí điểm. Nhà máy công nghiệp có dòng CO2 hoặc sinh khối phế thải có thể tìm hiểu việc đặt lò phản ứng mô-đun của Rubi. Doanh nghiệp sản phẩm vệ sinh và dệt gia dụng có thể thử xơ Rubi thay cho viscose.

Rubi cho biết quy trình enzyme của mình cho sản lượng trên mỗi foot vuông cao gấp 17 lần, chi phí vốn trên mỗi tấn công suất năm thấp hơn 50% và thời gian từ khởi động nhà máy đến sản phẩm đầu tiên nhanh hơn 80% so với quy trình hiện hành. Thương hiệu có xơ cellulose từ CO2 hoặc carbon phế thải mà không phụ thuộc bột gỗ rừng. Công ty nêu đã ký các bản điều khoản bao tiêu trị giá hơn 60 triệu USD với 15 đối tác thương mại, cho thấy nhu cầu từ người mua.

Xơ cellulose nhân tạo đang tăng trưởng khi các thương hiệu giảm dùng polyester nguyên sinh, nhưng nguồn bột gỗ gây lo ngại về phá rừng. Công nghệ biến carbon thành vật liệu giúp thương hiệu đồng thời xử lý phát thải phạm vi 3 và rủi ro nguồn cung. Các nhà sản xuất xơ và doanh nghiệp may xuất khẩu châu Á, trong đó có Việt Nam, sẽ cần tiếp cận loại cellulose thế hệ mới này để đáp ứng mục tiêu của thương hiệu.

Rubi Laboratories, Inc., thành lập năm 2021 bởi Neeka và Leila Mashouf; được báo chí mô tả là startup California. Nhà đầu tư gồm AP Ventures, H&M Group, Patagonia và Collaborative Fund; gọi vốn 7,5 triệu USD kèm hơn 60 triệu USD điều khoản bao tiêu và nhận tài trợ NSF Phase II 1 triệu USD. Ra mắt sợi CO2 hoàn toàn bằng enzyme cùng GANNI và thí điểm hợp tác với Walmart.