SELENA+ – AI sàng lọc bệnh võng mạc từ ảnh đáy mắt

EyRIS là công ty Singapore do các bác sĩ và nhà khoa học máy tính của Trung tâm Mắt Quốc gia Singapore, Viện Nghiên cứu Mắt Singapore và Khoa Máy tính NUS đồng sáng lập. Công ty giải quyết khoảng cách giữa số bệnh nhân đái tháo đường ngày càng tăng và năng lực hạn chế của chuyên gia mắt trong việc đọc ảnh võng mạc.

SELENA+ là hệ thống học sâu dựa trên mạng nơ-ron tích chập, đọc ảnh chụp võng mạc và đánh dấu bệnh võng mạc đái tháo đường cần chuyển tuyến, nghi glôcôm và thoái hóa hoàng điểm tuổi già. Hệ thống được 30 đồng nghiên cứu viên kiểm định trên gần 500.000 ảnh võng mạc, gồm 10 bộ dữ liệu ngoài đa sắc tộc. Khách hàng là bộ y tế, bệnh viện và chương trình sàng lọc, với đối tác máy chụp như Topcon và Optomed.

• Phát hiện bệnh võng mạc đái tháo đường: xác định ca cần chuyển tuyến trên ảnh chụp võng mạc.
• Nghi glôcôm: đánh dấu ca nghi glôcôm để chuyên gia xem lại.
• Thoái hóa hoàng điểm: phát hiện dấu hiệu thoái hóa hoàng điểm tuổi già.
• Nền kiểm định lớn: thử nghiệm trên gần 500.000 ảnh võng mạc và 10 bộ dữ liệu ngoài đa sắc tộc.
• Đối tác máy chụp: hoạt động với hãng máy chụp đáy mắt như Topcon Healthcare và Optomed.
• Hỗ trợ chương trình: đào tạo đọc kết quả tuyến hai và chuyển giao kiến thức cho đội sàng lọc quốc gia.

Khoa nội tiết và phòng khám đái tháo đường tại Việt Nam có thể sàng lọc võng mạc cho mọi bệnh nhân trong lần tái khám định kỳ. Sở y tế các tỉnh có thể tổ chức sàng lọc mắt cho người đái tháo đường tại trạm y tế xã bằng máy chụp đáy mắt. Chuỗi bệnh viện mắt và cửa hàng kính có thể bổ sung dịch vụ kiểm tra võng mạc bằng AI.

Tự động hóa bước đọc ảnh võng mạc đầu tiên để chuyên gia chỉ cần xem các ca cần chuyển tuyến. Sàng lọc ba bệnh đe dọa thị lực trong một lần chụp thay vì nhiều lần khám riêng. Trả kết quả đánh giá ngay tại nơi chụp, rút ngắn thời gian từ sàng lọc đến chuyển tuyến. Đã được dùng trong các chương trình sàng lọc bệnh võng mạc đái tháo đường quốc gia tại Oman và Brunei, giảm rủi ro cho đơn vị mới áp dụng.

Tỷ lệ đái tháo đường tăng nhanh khắp Đông Nam Á, và mỗi bệnh nhân đái tháo đường được khuyến cáo khám mắt hằng năm, vượt xa số bác sĩ nhãn khoa hiện có. Chính phủ Brunei và Oman đang xây dựng chương trình sàng lọc quốc gia có AI hỗ trợ, mô hình phù hợp với định hướng quản lý bệnh mạn tính tại tuyến y tế cơ sở của Việt Nam.

EyRIS Pte Ltd có trụ sở tại Siemens Centre, đường MacPherson, Singapore. Nhà sáng lập gồm GS Wong Tien Yin, TS Daniel Ting, GS Wynne Hsu và GS Lee Mong Li. Đối tác gồm SERI, SNEC, NUS, Topcon Healthcare, Optomed và Diabetes Singapore. Năm 2024 công ty ký biên bản ghi nhớ với Al-Dawaa Medical Services tại Ả Rập Xê Út, và năm 2025 triển khai thí điểm SELENA+ tại Myanmar.