Resistomap – Nền tảng an toàn sinh học nước, giám sát kháng kháng sinh trong nước thải

Resistomap Oy là công ty tại Helsinki, Phần Lan, ra đời năm 2018 do CEO Windi Muziasari và CTO William Nurmi sáng lập. Công ty dùng di truyền phân tử, khoa học dữ liệu và AI để giám sát tình trạng kháng thuốc kháng sinh (AMR) trong môi trường, rủi ro mà xét nghiệm nước thông thường không đo được. Công ty đã phân tích 36.350 mẫu từ 62 quốc gia trong 470 dự án.

Nền tảng Water Biosecurity tích hợp giám sát AMR vào vận hành nhà máy xử lý nước thải. Khách hàng lấy mẫu bằng bộ lọc hoặc máy lấy mẫu gộp, hoặc gửi eDNA đã tách chiết; Resistomap chạy qPCR thông lượng cao SmartChip với bộ 96 gen định kỳ gồm gen kháng thuốc, mầm bệnh, yếu tố di truyền di động, chỉ thị ô nhiễm và truy nguồn, dựa trên hơn 600 cặp mồi đã thẩm định. Kết quả hiển thị trên nền tảng đám mây dưới dạng chỉ số gen kháng thuốc, hiệu quả loại bỏ gen và điểm rủi ro so sánh. Người dùng gồm công ty cấp thoát nước, cơ quan y tế công cộng, viện nghiên cứu, ngành thủy sản, chăn nuôi và an toàn thực phẩm.

• Thiết kế giám sát: kế hoạch lấy mẫu AMR riêng theo khả năng tiếp cận điểm lấy mẫu, quy trình hiện có và tích hợp hệ thống.
• Bộ lấy mẫu: bộ lọc PES 0,22 µm, tùy chọn máy lấy mẫu gộp tự động và vận chuyển có kiểm soát nhiệt độ.
• qPCR SmartChip: định lượng thông lượng cao với ba lần lặp kỹ thuật mỗi mẫu và tới 384 gen mỗi chip.
• Bộ 96 gen định kỳ: gen kháng thuốc, mầm bệnh, yếu tố di truyền di động, chỉ thị ô nhiễm và chỉ thị truy nguồn vi sinh.
• Phân tích đám mây: chỉ số gen kháng kháng sinh, mức loại bỏ gen AMR và điểm rủi ro so sánh, đối chiếu với cơ sở dữ liệu toàn cầu.
• Kiểm nghiệm nhiều loại mẫu: nước thải, bùn, sông, nước biển, đất, phân chuồng, thực phẩm và mẫu quệt.

Công ty thoát nước và xử lý nước thải đô thị tại Việt Nam có thể đánh giá mức loại bỏ gen kháng thuốc của nhà máy trước khi xả ra sông. Vùng nuôi tôm và cá tra có thể theo dõi chỉ thị kháng thuốc và mầm bệnh trong nước cấp và nước xả. Nước thải bệnh viện và nhà máy dược có thể được sàng lọc như nguồn điểm để phục vụ cơ quan y tế công cộng.

Đơn vị cấp thoát nước và cơ quan y tế nhận được cảnh báo sớm ở cấp cộng đồng về xu hướng kháng thuốc, bổ sung cho dữ liệu bệnh viện. Chỉ số loại bỏ gen cho thấy từng công đoạn xử lý loại bỏ gen kháng thuốc tốt đến đâu, làm cơ sở nâng cấp quy trình. Điểm rủi ro so sánh giúp xác định điểm nóng và nguồn ô nhiễm giữa các địa điểm. Kết quả có sau khoảng năm ngày làm việc kể từ khi mẫu tới phòng thí nghiệm, và bộ gen có thể tùy chỉnh tới 384 gen mỗi chip.

Kháng thuốc kháng sinh là ưu tiên trong các chiến lược Một sức khỏe (One Health), và giám sát qua nước thải được chấp nhận rộng rãi sau đại dịch COVID-19. Các nước Đông Nam Á có ngành thủy sản, chăn nuôi thâm canh và mức dùng kháng sinh cao đang tìm cách tiết kiệm để giám sát kháng thuốc trong nguồn nước và nhà máy xử lý mà không phải tự xây năng lực phân tích gen chuyên sâu.

Resistomap Oy ra đời năm 2018 tại Helsinki, Phần Lan, do Windi Muziasari (CEO) và William Nurmi (CTO) sáng lập. Công ty cho biết đã phục vụ hơn 150 tổ chức tại 41 quốc gia, trong đó có logo của CGIAR, NIVA và James Hutton Institute. Nền tảng được bán theo thuê bao. Tháng 4/2026, công ty được chọn vào khóa 7 của Imagine H2O Asia.